- Op de ongeoorloofde invoer van verdovende middelen staat tien jaar gevangenisstraf; in georganiseerde bende dertig jaar opsluiting (artikel 222-36 van het Franse Wetboek van Strafrecht).
- Meerderjarige beschuldigden worden berecht door een hof van assisen dat uitsluitend uit beroepsmagistraten bestaat (artikelen 706-27 en 698-6 van het Franse Wetboek van Strafvordering).
- Het onderscheppen van computergegevens (artikel 706-102-1) vereist een gemotiveerde machtiging, processen-verbaal en, bij gebruik van middelen die onder het staatsgeheim van de nationale defensie vallen, een verklaring van echtheid.
- Volgens het Hof van Justitie van de Europese Unie moet de rechter bewijs uitsluiten waarover de betrokkene niet doeltreffend kan opmerkingen maken, wanneer dat bewijs de beoordeling van de feiten overwegend kan beïnvloeden.
I. De strafbare feiten en de straffen
Het Franse Wetboek van Strafrecht (code pénal) stuurt de bestraffing van drugshandel trapsgewijs:
- leiding of organisatie van een groepering: levenslange opsluiting (réclusion criminelle à perpétuité) en 7 500 000 euro geldboete (artikel 222-34);
- productie of vervaardiging: twintig jaar opsluiting, dertig jaar in georganiseerde bende (bande organisée) (artikel 222-35);
- invoer of uitvoer: tien jaar gevangenisstraf, dertig jaar opsluiting in georganiseerde bende, en 7 500 000 euro geldboete (artikel 222-36);
- vervoer, bezit, aanbod, overdracht, verwerving: tien jaar gevangenisstraf en 7 500 000 euro geldboete (artikel 222-37).
Sinds wet nr. 2025-532 van 13 juni 2025 zijn de straffen verzwaard wanneer de meerderjarige dader handelt met de hulp of bijstand van een minderjarige (artikel 222-37-1). Het witwassen (blanchiment) van de opbrengst van de handel wordt bestraft door artikel 222-38.
Artikel 222-43 voorziet in een vermindering van de straf met twee derde voor wie, na de autoriteiten te hebben gewaarschuwd, het mogelijk heeft gemaakt de handelingen te doen ophouden of de andere schuldigen te identificeren.
II. Het vonnisgerecht
Invoer in georganiseerde bende is een misdaad (crime). Artikel 706-27 van het Franse Wetboek van Strafvordering (code de procédure pénale) vertrouwt de berechting van misdaden van drugshandel toe aan aangewezen hoven van assisen (cours d’assises). Voor meerderjarige beschuldigden is hun samenstelling die van artikel 698-6: beroepsmagistraten, zonder juryleden.
Sinds 25 juli 2026 behoudt artikel 380-16 van het Wetboek van Strafvordering, gewijzigd door wet nr. 2026-651 van 23 juli 2026, het departementaal strafhof (cour criminelle départementale) voor aan meerderjarigen die worden beschuldigd van een misdaad waarop vijftien of twintig jaar opsluiting staat. Invoer in georganiseerde bende, waarop dertig jaar staat, valt daar dus niet onder.
Dit hof is evenmin bevoegd wanneer een medebeschuldigde niet aan deze voorwaarden voldoet (artikel 380-16, laatste lid).
Blijven de feiten een wanbedrijf (délit), bijvoorbeeld een invoer zonder georganiseerde bende, dan is de correctionele rechtbank (tribunal correctionnel) bevoegd. De gekozen kwalificatie bepaalt dus het gerecht en de strafbedreiging. Zij wordt al tijdens het gerechtelijk onderzoek besproken.
Een vraag over uw situatie? Schrijf het kantoor of bel +33 7 81 86 30 80.
III. In Frankrijk onderschepte gegevens: artikel 706-102-1
In zaken over versleutelde berichtendiensten hebben de onderzoekers vaak gebruikgemaakt van het onderscheppen van computergegevens (captation de données informatiques). Artikel 706-102-1 maakt het mogelijk „op elke plaats” toegang te krijgen tot gegevens, ze vast te leggen en door te geven. De procureur of de onderzoeksrechter (juge d’instruction) kan het gebruik voorschrijven van middelen van de Staat die onder het staatsgeheim van de nationale defensie (secret de la défense nationale) vallen.
De Constitutionele Raad (Conseil constitutionnel) heeft deze regeling in overeenstemming met de Grondwet verklaard (beslissing nr. 2022-987 QPC van 8 april 2022). Hij wees op de waarborgen die blijven bestaan: de schriftelijke en gemotiveerde beschikking van de rechter die het onderscheppen toestaat, gevoegd bij het dossier; het proces-verbaal van installatie; het proces-verbaal van ontvangst van de resultaten; de verklaring die de echtheid ervan bevestigt; de mogelijkheid voor het gerecht om declassificatie te vragen.
Deze waarborgen hebben praktische betekenis. Bij arrest van 11 oktober 2022 (nr. 21-85.148) heeft de strafkamer van de Cour de cassation (chambre criminelle de la Cour de cassation) een arrest van de kamer van inbeschuldigingstelling (chambre de l’instruction) vernietigd. Die kamer had niet geantwoord op het middel dat was ontleend aan het ontbreken van de verklaring van echtheid (attestation de sincérité) bedoeld in artikel 230-3 van het Wetboek van Strafvordering. Het Hof herinnerde eraan dat het aan haar stond om in voorkomend geval te bevelen dat dit stuk bij het dossier werd gevoegd.
IV. Door een andere Staat doorgegeven gegevens
Een deel van de berichten is afkomstig van buitenlandse autoriteiten. De doorgifte verloopt vaak via een Europees onderzoeksbevel (décision d’enquête européenne) (richtlijn 2014/41/EU).
In het arrest M.N. van 30 april 2024 (C-670/22) heeft het Hof van Justitie van de Europese Unie geoordeeld dat:
- een Europees onderzoeksbevel dat strekt tot verkrijging van bewijs dat al in het bezit is van een andere Staat, door een officier van justitie (procureur) kan worden uitgevaardigd als het nationale recht hem dat in een zuiver interne situatie toestaat;
- de infiltratie van eindapparatuur om er gegevens uit te halen een „interceptie van telecommunicatie” vormt, die moet worden meegedeeld aan de Staat op het grondgebied waarvan de betrokken persoon zich bevindt;
- deze kennisgevingsplicht ook de rechten van de betrokken gebruikers beschermt;
- de strafrechter informatie en bewijs moet uitsluiten wanneer de betrokkene niet in staat is er doeltreffend opmerkingen over te maken en zij de beoordeling van de feiten overwegend kunnen beïnvloeden.
Een oproeping of een zitting op komst? Het kantoor is bereikbaar op +33 7 81 86 30 80, of via WhatsApp / Signal.
V. De verdedigingsmethode
De betwisting wordt voorbereid op basis van de stukken. Eerst moet de rechtsgrondslag van elke onderschepping worden vastgesteld en moet worden nagegaan of de machtigingen, processen-verbaal en verklaringen in het dossier aanwezig zijn.
Vervolgens moet de toerekening van de berichten worden gecontroleerd. Een pseudoniem is geen persoon. Het verband tussen een gebruikersnaam en de in verdenking gestelde persoon (mis en examen) moet worden aangetoond met afzonderlijke elementen: locatie, inbeslagnemingen, verklaringen, deskundigenonderzoeken.
Nietigheidsmiddelen (moyens de nullité) worden binnen een strikte termijn voorgelegd aan de kamer van inbeschuldigingstelling. Voor verzoeken die vanaf 23 oktober 2026 worden ingediend, bedraagt die termijn vier maanden (artikel 173-1 van het Wetboek van Strafvordering, in de versie van wet nr. 2026-651 van 23 juli 2026). Verzoeken om onderzoekshandelingen (demandes d’actes) kunnen strekken tot het voegen van ontbrekende stukken.
Het Wetboek van Strafvordering wordt gehercodificeerd. De hier aangehaalde artikelen worden met ingang van 1 januari 2029 opgeheven door ordonnantie (ordonnance) nr. 2025-1091 van 19 november 2025. Hun nummering verandert op die datum.
Veelgestelde vragen
Kunnen berichten uit EncroChat of Sky ECC worden uitgesloten?
Dat kan als de wettelijke voorwaarden voor hun verkrijging of doorgifte niet zijn nageleefd, of als de betrokkene er niet doeltreffend over kan debatteren terwijl zij overwegend doorwegen. Dat wordt per dossier beoordeeld.
Wat is de verklaring van echtheid (attestation de sincérité)?
Wanneer middelen van de Staat worden gebruikt die onder het staatsgeheim van de nationale defensie vallen, moeten de resultaten vergezeld gaan van een verklaring van het hoofd van de technische dienst die de echtheid ervan bevestigt (artikel 230-3 van het Franse Wetboek van Strafvordering). Het ontbreken ervan kan worden aangevoerd.
Wie berecht de invoer van verdovende middelen in georganiseerde bende?
Voor een meerderjarige beschuldigde een hof van assisen dat uitsluitend uit beroepsmagistraten bestaat en is aangewezen voor misdaden van drugshandel (artikelen 706-27 en 698-6 van het Franse Wetboek van Strafvordering).
Bronnen
- legifrance.gouv.fr/codes/section_lc/LEGITEXT000006070719/LEGISCTA000006165284/2026-09-30
- legifrance.gouv.fr/codes/article_lc/LEGIARTI000006577624
- legifrance.gouv.fr/codes/article_lc/LEGIARTI000038311624/2026-09-30
- legifrance.gouv.fr/codes/article_lc/LEGIARTI000032656013/
- conseil-constitutionnel.fr/decision/2022/2022987QPC.htm
- legifrance.gouv.fr/juri/id/JURITEXT000046437315
- eur-lex.europa.eu/legal-content/FR/TXT/HTML/?uri=CELEX:62022CJ0670
- legifrance.gouv.fr/codes/article_lc/LEGIARTI000054478003/2026-09-30
Vertaling van de Franse pagina, die als enige rechtsgeldig is. De Franse versie lezen ↗︎