- Od 1 maja 2026 r. Kodeks celny wprowadzony rozporządzeniem z mocą ustawy (ordonnance) nr 2026-265 z 8 kwietnia 2026 r. zastępuje dawną numerację (dawne art. 323-1, 414 lub 350).
- Zatrzymanie celne trwa 24 godziny i może zostać jednokrotnie przedłużone za zezwoleniem prokuratora (art. L. 432-2 Kodeksu celnego).
- Przemyt wyrobów tytoniowych jest zagrożony karą trzech lat pozbawienia wolności i grzywną równą dwukrotności wartości towaru; w zorganizowanej grupie – karą dziesięciu lat i grzywną równą dziesięciokrotności tej wartości.
- Osoby skazane za ten sam czyn oszukańczy odpowiadają solidarnie za grzywny i kwoty zastępujące przepadek (art. L. 524-1).
I. Nowy Kodeks celny
Rozporządzenie z mocą ustawy (ordonnance) nr 2026-265 z 8 kwietnia 2026 r. przyjęło nową część ustawową francuskiego Kodeksu celnego (code des douanes), obowiązującą od 1 maja 2026 r. Dawne artykuły – zatrzymanie celne (323-1 i nast.), występki (414 i nast.), ugoda (350) – zostały uchylone.
Na tej stronie przywołano numerację obowiązującą od 1 maja 2026 r.
II. Zatrzymanie celne
Funkcjonariusze celni mogą ująć osobę i umieścić ją w zatrzymaniu celnym (retenue douanière) w przypadku występku celnego ujawnionego na gorącym uczynku i zagrożonego karą pozbawienia wolności, jeżeli wymagają tego potrzeby postępowania celnego (art. L. 432-1).
Zatrzymanie nie może przekroczyć dwudziestu czterech godzin. Na podstawie pisemnego i uzasadnionego zezwolenia prokuratora (procureur de la République) może zostać przedłużone o najwyżej dwadzieścia cztery godziny (art. L. 432-2). Prokurator jest informowany od początku zatrzymania i kontroluje jego przebieg (art. L. 432-3 i L. 432-4).
Osoba zatrzymana jest niezwłocznie informowana o kwalifikacji prawnej czynów, o swoich prawach oraz o prawie do milczenia (art. L. 432-7). Ma prawo do lekarza, adwokata, powiadomienia osoby bliskiej oraz władz konsularnych swojego państwa (art. L. 432-5, odsyłający do art. 63-2 do 63-4-4 francuskiego Kodeksu postępowania karnego, code de procédure pénale).
W przypadku przemytu (contrebande) towarów niebezpiecznych lub przemytu w zorganizowanej grupie (bande organisée) udział adwokata może zostać odroczony na warunkach określonych w art. 706-88 Kodeksu postępowania karnego (art. L. 432-6).
Po zakończeniu zatrzymania prokurator zarządza doprowadzenie osoby do siebie, do funkcjonariusza policji sądowej (officier de police judiciaire) lub do upoważnionego funkcjonariusza celnego albo jej zwolnienie. Jeżeli następuje po nim zatrzymanie (garde à vue), czas zatrzymania celnego zalicza się na jego poczet (art. L. 432-11).
Pytanie dotyczące Twojej sytuacji? Napisz do kancelarii lub zadzwoń pod numer +33 7 81 86 30 80.
III. Przemyt i występki celne: kary
Przemytem jest w szczególności przywóz towarów z pominięciem urzędów celnych lub ich ukrycie w specjalnie przygotowanych skrytkach (art. L. 512-1). Niektóre towary wskazane w zarządzeniu (arrêté) muszą być zaopatrzone w dokument potwierdzający pochodzenie; w przeciwnym razie uważa się je za przywiezione w drodze przemytu (art. L. 232-1 i L. 512-3).
- Towary zakazane lub wyroby tytoniowe: trzy lata pozbawienia wolności i grzywna w wysokości dwukrotności wartości przedmiotu oszustwa (art. L. 513-1).
- Towary niebezpieczne dla zdrowia, moralności lub bezpieczeństwa publicznego: dziesięć lat i dziesięciokrotność wartości (art. L. 513-3).
- Inne towary, przemyt umyślny: pięć lat i dwukrotność wartości (art. L. 513-4).
- Zorganizowana grupa: dziesięć lat i dziesięciokrotność wartości (art. L. 513-5).
Usiłowanie podlega takiej samej karze jak występek (art. L. 511-2). Grzywna ulega podwojeniu w razie popełnienia nowego naruszenia w ciągu pięciu lat od ugody lub prawomocnego skazania (art. L. 511-3).
IV. Osoby zainteresowane w oszustwie, odpowiedzialność solidarna i przepadek
Osoba, która ma interes w oszustwie, współdziała w planie oszustwa, świadomie ukrywa sprawców lub świadomie nabywa towary z przemytu, jest „zainteresowana w oszustwie” (intéressé à la fraude). Podlega takim samym sankcjom jak sprawcy (art. L. 523-1 i L. 523-2). Stan wyższej konieczności i błąd niezawiniony wyłączają tę kwalifikację (art. L. 523-3).
Osoby skazane za ten sam czyn oszukańczy odpowiadają solidarnie za grzywny, kwoty zastępujące przepadek oraz koszty postępowania (art. L. 524-1).
Występki celne pociągają za sobą przepadek przedmiotu oszustwa, środków transportu, przedmiotów służących do ukrycia oszustwa oraz korzyści z przestępstwa, z zastrzeżeniem praw właściciela działającego w dobrej wierze (art. L. 514-4). Przepadek pojazdu jest obowiązkowy, gdy towary były ukryte w przygotowanej skrytce (art. L. 521-2).
Sędzia zachowuje możliwość miarkowania: może w szczególności nie orzec przepadku środka transportu, obniżyć grzywny poniżej ich minimum lub ograniczyć odpowiedzialność solidarną (art. L. 521-1).
Grozi również zawieszenie prawa jazdy (najwyżej trzy lata) oraz zakaz przebywania na terytorium Francji (interdiction du territoire français, ITF; art. L. 514-1 i L. 514-3).
Zbliża się wezwanie lub rozprawa? Z kancelarią można skontaktować się pod numerem +33 7 81 86 30 80 lub przez WhatsApp / Signal.
V. Ugoda celna i jej związek z postępowaniem karnym
Oskarżenie w zakresie stosowania kar należy do prokuratury (ministère public); powództwo o sankcje fiskalne należy do administracji celnej (art. L. 611-1).
Administracja może zawrzeć ugodę (transaction) na wniosek sprawcy naruszenia (art. L. 613-1). Po wszczęciu postępowania ugoda wymaga zgody co do zasady organu sądowego (art. L. 613-2). Nie jest już możliwa w zakresie sankcji fiskalnych po wydaniu prawomocnego wyroku (art. L. 613-3).
Przemyt w zorganizowanej grupie jest objęty art. 706-73-1 pkt 18 Kodeksu postępowania karnego. Stosuje się przepisy dotyczące przestępczości zorganizowanej, z wyjątkiem przedłużonego zatrzymania przewidzianego w art. 706-88. Sprawa może zostać przekazana międzyregionalnemu sądowi wyspecjalizowanemu (juridiction interrégionale spécialisée, JIRS; art. 706-75).
VI. Podrabianie towarów
Przywóz lub wywóz, w celu sprzedaży, towarów opatrzonych podrobionym znakiem towarowym (contrefaçon) jest zagrożony karą czterech lat pozbawienia wolności i grzywną w wysokości 400 000 euro (art. L. 716-9 francuskiego Kodeksu własności intelektualnej, code de la propriété intellectuelle). Posiadanie bez uzasadnionej przyczyny oraz sprzedaż są zagrożone karą trzech lat i 300 000 euro (art. L. 716-10).
Kary wzrastają do siedmiu lat i 750 000 euro w przypadku zorganizowanej grupy, sprzedaży przez internet lub towarów niebezpiecznych. Naruszenie autorskich praw majątkowych przez podrabianie (contrefaçon de droit d’auteur) jest zagrożone karą trzech lat i 300 000 euro, a siedmiu lat i 750 000 euro w zorganizowanej grupie (art. L. 335-2).
Towary podrobione podlegają ponadto reżimowi celnemu: obowiązkowi udokumentowania pochodzenia i obowiązkowemu przepadkowi (art. L. 232-1 i L. 521-2 Kodeksu celnego).
Najczęściej zadawane pytania
Jak długo trwa zatrzymanie celne?
Najwyżej dwadzieścia cztery godziny, z możliwością przedłużenia o dwadzieścia cztery godziny na podstawie pisemnego i uzasadnionego zezwolenia prokuratora (art. L. 432-2 Kodeksu celnego). Jeżeli następuje po nim zatrzymanie (garde à vue), czas zatrzymania celnego zalicza się na jego poczet.
Czy mój pojazd może zostać objęty przepadkiem?
Tak. W przypadku występków celnych grozi przepadek środków transportu (art. L. 514-4 Kodeksu celnego). Jest on obowiązkowy w przypadku przygotowanej skrytki. Właściciel działający w dobrej wierze może dochodzić swoich praw.
Czy możliwa jest ugoda z administracją celną?
Tak, na wniosek sprawcy (art. L. 613-1 Kodeksu celnego). Jeżeli wszczęto postępowanie, konieczna jest zgoda co do zasady organu sądowego. Adwokat ocenia jej celowość w świetle akt sprawy karnej.
Źródła
- legifrance.gouv.fr/jorf/id/JORFTEXT000053791010
- legifrance.gouv.fr/codes/section_lc/LEGITEXT000006071570/LEGISCTA000053806534/2026-09-30
- legifrance.gouv.fr/codes/section_lc/LEGITEXT000006071570/LEGISCTA000053806796/2026-09-30
- legifrance.gouv.fr/codes/section_lc/LEGITEXT000006071570/LEGISCTA000053806946/2026-09-30
- legifrance.gouv.fr/codes/section_lc/LEGITEXT000006071570/LEGISCTA000053807128/2026-09-30
- legifrance.gouv.fr/codes/section_lc/LEGITEXT000006071570/LEGISCTA000053805450/2026-09-30
- legifrance.gouv.fr/codes/section_lc/LEGITEXT000006071154/LEGISCTA000006138138/2026-09-30
- legifrance.gouv.fr/codes/section_lc/LEGITEXT000006069414/LEGISCTA000039377645/2026-09-30
- legifrance.gouv.fr/codes/article_lc/LEGIARTI000032655082/2026-09-30
Tłumaczenie strony w języku francuskim, która jako jedyna jest wiążąca. Przeczytaj wersję francuską ↗︎