- Termin wezwania przedłuża się o miesiąc, jeżeli zamieszkuje Pan/Pani w Unii Europejskiej, i o dwa miesiące w innym państwie.
- Można listownie zwrócić się o osądzenie pod swoją nieobecność, z udziałem reprezentującego adwokata.
- Od wyroku zaocznego przysługuje sprzeciw (opposition), w terminie jednego miesiąca, jeżeli zamieszkuje Pan/Pani poza Francją metropolitalną.
- W śledztwie sędziowskim sędzia może wydać nakaz aresztowania wobec osoby zamieszkującej za granicą.
- Nie należy pozostawiać bez odpowiedzi pisma od francuskiego wymiaru sprawiedliwości.
I. Ustalenie sytuacji
- Wezwanie komornicze lub inne wezwanie (citation, convocation) przed sąd karny (tribunal correctionnel): wyznaczono termin rozprawy.
- Śledztwo sędziowskie (information judiciaire): sędzia śledczy (juge d’instruction) może wydać nakaz aresztowania (mandat d’arrêt) wobec osoby ukrywającej się lub zamieszkującej poza terytorium Francji, jeżeli czyny są zagrożone karą pozbawienia wolności (art. 131 francuskiego Kodeksu postępowania karnego, code de procédure pénale).
- Wyrok już wydany, niekiedy wykryty przy okazji kontroli lub postępowania administracyjnego.
Jeżeli zamieszkuje Pan/Pani w innym państwie Unii, nakaz aresztowania może skutkować wydaniem europejskiego nakazu aresztowania; w innych państwach – wnioskiem o ekstradycję.
II. Terminy wezwania
Według stanu na 30 września 2026 r. minimalny termin między doręczeniem wezwania a rozprawą wynosi dziesięć dni. Przedłuża się on o miesiąc, jeżeli wezwana osoba zamieszkuje w państwie członkowskim Unii Europejskiej, i o dwa miesiące w pozostałych przypadkach (art. 552).
Od 23 października 2026 r. termin podstawowy wynosi piętnaście dni; przedłużenia o jeden i dwa miesiące pozostają bez zmian (art. 552 w brzmieniu nadanym ustawą nr 2026-651 z 23 lipca 2026 r.).
Trwa zatrzymanie lub stawiennictwo przed sądem? Z kancelarią można skontaktować się od razu pod numerem +33 7 81 86 30 80 lub przez WhatsApp / Signal.
III. Stawiennictwo, reprezentacja lub sprzeciw
Oskarżony (prévenu) może, niezależnie od grożącej kary, zwrócić się listownie do przewodniczącego sądu o osądzenie pod jego nieobecność, z udziałem reprezentującego go adwokata. Wyrok zostaje wówczas wydany jako wyrok w obecności oskarżonego (contradictoire; art. 411).
Jeżeli wezwanie nie zostało doręczone oskarżonemu do rąk własnych i nie ustalono, że o nim wiedział, orzeczenie zostaje wydane zaocznie (par défaut; art. 412).
Od wyroku zaocznego przysługuje sprzeciw (opposition). Termin wynosi dziesięć dni, jeżeli oskarżony zamieszkuje we Francji metropolitalnej, i jeden miesiąc, jeżeli zamieszkuje poza tym terytorium, licząc od doręczenia (art. 491 i 492). Jeżeli osoba nie wiedziała o doręczeniu wyroku skazującego, termin biegnie od dnia, w którym się o nim dowiedziała (art. 492).
Sprzeciw powoduje utratę mocy wyroku: sprawa jest rozpoznawana ponownie (art. 489).
IV. Apelacja, skarga kasacyjna i współpraca między państwami
Apelację od wyroku wydanego w obecności oskarżonego wnosi się w terminie dziesięciu dni od jego ogłoszenia. W niektórych przypadkach nieobecności termin biegnie dopiero od doręczenia (art. 498).
Skargę kasacyjną (pourvoi en cassation) wnosi się w terminie dziesięciu pełnych dni (jours francs) od ogłoszenia orzeczenia, przy czym w tych samych sytuacjach termin zaczyna biec później (art. 568).
Dowody zebrane za granicą podlegają odrębnym zasadom: zob. stronę dowody uzyskane za granicą.
Osoba bliska została właśnie zatrzymana we Francji? Prosimy dzwonić pod numer +33 7 81 86 30 80 lub pisać przez WhatsApp / Signal.
Terminy, o których należy pamiętać
- Termin wezwania osoby zamieszkującej za granicą: termin podstawowy (10 dni, 15 dni od 23 października 2026 r.) przedłużony o miesiąc (Unia Europejska) lub o dwa miesiące (inne państwa) (art. 552 Kodeksu postępowania karnego)
- Sprzeciw od wyroku zaocznego (zamieszkanie poza Francją metropolitalną): 1 miesiąc od doręczenia (art. 491 i 492 Kodeksu postępowania karnego)
- Apelacja od wyroku wydanego w obecności oskarżonego: 10 dni (art. 498 Kodeksu postępowania karnego)
- Skarga kasacyjna: 10 pełnych dni (art. 568 Kodeksu postępowania karnego)
Najczęściej zadawane pytania
Czy muszę przyjechać do Francji na rozprawę?
Nie. Można listownie zwrócić się do przewodniczącego sądu o osądzenie pod swoją nieobecność, z udziałem reprezentującego adwokata. Sąd może jednak zarządzić osobiste stawiennictwo i odroczyć sprawę.
Zostałem/-am skazany(-a), nie wiedząc o tym. Co robić?
Należy ustalić charakter wyroku i datę jego doręczenia. Od wyroku zaocznego przysługuje sprzeciw, w terminie jednego miesiąca, jeżeli zamieszkuje Pan/Pani poza Francją metropolitalną, a termin może biec dopiero od dnia, w którym dowiedział(a) się Pan/Pani o wyroku.
Czy adwokat we Francji może działać bez mojego przyjazdu?
Tak. Zapoznaje się z aktami, koresponduje z sądem, wnosi środki zaskarżenia i reprezentuje Pana/Panią na rozprawie w przypadkach przewidzianych w ustawie.
Źródła
- legifrance.gouv.fr/codes/section_lc/LEGITEXT000006071154/LEGISCTA000006167426/2026-09-30
- legifrance.gouv.fr/codes/section_lc/LEGITEXT000006071154/LEGISCTA000006138096/2026-09-30
- legifrance.gouv.fr/codes/section_lc/LEGITEXT000006071154/LEGISCTA000006138096/2026-10-23
- legifrance.gouv.fr/codes/section_lc/LEGITEXT000006071154/LEGISCTA000006182905/2026-09-30
- legifrance.gouv.fr/codes/section_lc/LEGITEXT000006071154/LEGISCTA000006182911/2026-09-30
- legifrance.gouv.fr/codes/section_lc/LEGITEXT000006071154/LEGISCTA000006167487/2026-09-30
- legifrance.gouv.fr/codes/section_lc/LEGITEXT000006071154/LEGISCTA000006151911/2026-09-30
Tłumaczenie strony w języku francuskim, która jako jedyna jest wiążąca. Przeczytaj wersję francuską ↗︎