- Poza wyjątkami przewidzianymi w ustawie przeszukanie nie może rozpocząć się przed godziną 6 ani po godzinie 21.
- Odbywa się w obecności osoby zajmującej lokal, wskazanego przez nią przedstawiciela lub, w ich braku, dwóch świadków.
- W dochodzeniu wstępnym (enquête préliminaire) wymaga co do zasady Pana/Pani pisemnej zgody, wyrażonej własnoręcznie, chyba że zezwoli na nie sędzia.
- Nigdy nie należy stawiać fizycznego oporu; swoje uwagi należy wpisać do protokołu.
- Jak najszybciej należy zawiadomić adwokata: po przeszukaniu często następuje zatrzymanie.
I. W jakim trybie odbywa się przeszukanie?
Najpierw należy ustalić, w jakim trybie działają funkcjonariusze. Trzeba o to zapytać.
- Dochodzenie w przypadku gorącego uczynku (enquête de flagrance): funkcjonariusz policji sądowej (officier de police judiciaire) może przeprowadzić przeszukanie bez zgody osoby zajmującej lokal (art. 56 francuskiego Kodeksu postępowania karnego, code de procédure pénale).
- Dochodzenie wstępne (enquête préliminaire): przeszukanie wymaga wyraźnej zgody osoby, wyrażonej w pisemnym oświadczeniu sporządzonym własnoręcznie. W jej braku, w przypadku zbrodni lub występku zagrożonego karą co najmniej trzech lat pozbawienia wolności, sędzia ds. wolności i aresztu (juge des libertés et de la détention) może na nie zezwolić pisemną i uzasadnioną decyzją (art. 76).
- Śledztwo sędziowskie (information judiciaire): przeszukanie zarządza sędzia śledczy (juge d’instruction) lub jest ono przeprowadzane na podstawie jego zlecenia (commission rogatoire).
W dochodzeniu wstępnym zgoda nie jest obowiązkowa. Odmowa może jednak skłonić prokuraturę do wystąpienia o zezwolenie sędziego.
Trwa zatrzymanie lub stawiennictwo przed sądem? Z kancelarią można skontaktować się od razu pod numerem +33 7 81 86 30 80 lub przez WhatsApp / Signal.
II. Zasady obowiązujące w trakcie czynności
- Godziny ustawowe. Poza przypadkiem wezwania z wnętrza lokalu lub wyjątkami przewidzianymi w ustawie przeszukanie nie może się odbywać przed godziną 6 ani po godzinie 21 (art. 59).
- Obecność. Osoba zajmująca lokal jest obecna przy czynności. Jeżeli nie może, wskazuje przedstawiciela; w jego braku wymagana jest obecność dwóch świadków (art. 57).
- Zajęcie rzeczy. Zajęte przedmioty i dokumenty zostają spisane i zabezpieczone pod pieczęcią (scellés). Dane informatyczne są zajmowane wraz z nośnikiem lub w formie kopii (art. 56).
- Protokół. Podpisują go osoby obecne; odmowę podpisu odnotowuje się w protokole (art. 57).
Wymogi te są przewidziane pod rygorem nieważności (art. 59).
III. Przeszukanie w przedsiębiorstwie
Te same zasady stosuje się do pomieszczeń służbowych. Przy czynności obecny jest kierownik przedsiębiorstwa lub wskazany przez niego przedstawiciel.
Funkcjonariusz policji sądowej musi uprzednio podjąć odpowiednie środki w celu zapewnienia poszanowania tajemnicy zawodowej i prawa do obrony (art. 56).
Niektóre miejsca korzystają ze wzmocnionych gwarancji, na przykład kancelaria adwokacka: przeszukania dokonuje tam członek korpusu sędziowsko-prokuratorskiego (magistrat) w obecności dziekana rady adwokackiej (bâtonnier), na podstawie uzasadnionej decyzji sędziego ds. wolności i aresztu (art. 56-1).
Należy wskazać funkcjonariuszom, i zażądać odnotowania, dokumenty objęte tajemnicą: korespondencję z adwokatem, dokumentację medyczną, dane klientów.
Osoba bliska została właśnie zatrzymana we Francji? Prosimy dzwonić pod numer +33 7 81 86 30 80 lub pisać przez WhatsApp / Signal.
IV. Po przeszukaniu
Należy niezwłocznie zanotować godzinę rozpoczęcia i zakończenia, osoby obecne, zabrane przedmioty i swoje uwagi. Informacje te służą kontroli prawidłowości czynności.
Nieprawidłowość można podnieść we wniosku lub piśmie procesowym o stwierdzenie nieważności, przed właściwym sądem i w obowiązujących terminach.
Przeszukaniu często towarzyszy zatrzymanie (garde à vue). Oś czasu postępowania przedstawia kolejne etapy.
Terminy, o których należy pamiętać
- Godziny ustawowe przeszukania: od godziny 6 do godziny 21, z zastrzeżeniem wyjątków ustawowych (art. 59 Kodeksu postępowania karnego)
Najczęściej zadawane pytania
Czy można odmówić zgody na przeszukanie?
W dochodzeniu wstępnym przeszukanie wymaga pisemnej zgody osoby zajmującej lokal, chyba że zezwoli na nie sędzia ds. wolności i aresztu. W dochodzeniu w przypadku gorącego uczynku zgoda nie jest wymagana. Fizyczny opór nigdy nie jest przydatny.
Czy funkcjonariusze mogą przyjść o godzinie 5 rano?
Co do zasady nie: przeszukania nie mogą rozpoczynać się przed godziną 6 ani po godzinie 21. Ustawa przewiduje wyjątki, na przykład w sprawach przestępczości zorganizowanej, za zezwoleniem sędziego ds. wolności i aresztu (art. 706-89 Kodeksu postępowania karnego).
Czy trzeba podpisać protokół?
Protokół podpisują osoby obecne. Należy go najpierw przeczytać i zażądać wpisania swoich uwag. Odmowę podpisu odnotowuje się w protokole.
Źródła
Tłumaczenie strony w języku francuskim, która jako jedyna jest wiążąca. Przeczytaj wersję francuską ↗︎