- OQTF zaskarża się do sądu administracyjnego; detencję zaskarża się do sędziego sądu powszechnego (magistrat du siège du tribunal judiciaire).
- W przypadku detencji skargę na OQTF należy wnieść w terminie 48 godzin; w przypadku osadzenia w zakładzie karnym lub nakazu przebywania w wyznaczonym miejscu – w terminie 7 dni.
- Detencja trwa maksymalnie 90 dni, a w niektórych przypadkach przewidzianych w ustawie – do 180 lub 210 dni.
- Terminy biegną od doręczenia: rodzina powinna bezzwłocznie powiadomić adwokata.
I. Dwa odrębne postępowania, dwóch sędziów
Postępowanie karne należy do właściwości sądów powszechnych (juge judiciaire): zatrzymanie (garde à vue), tryb natychmiastowy (comparution immédiate), areszt tymczasowy (détention provisoire), wyrok, wykonanie kary.
Zobowiązanie do opuszczenia terytorium Francji (obligation de quitter le territoire français, OQTF) jest decyzją administracyjną prefekta. Jej zgodność z prawem kontroluje sąd administracyjny (tribunal administratif).
Pozbawienie wolności związane z wydaleniem, czyli detencję administracyjną (rétention administrative), kontroluje sędzia sądu powszechnego (magistrat du siège du tribunal judiciaire).
Uniewinnienie w sprawie karnej (relaxe) nie powoduje wygaśnięcia OQTF. I odwrotnie: uchylenie OQTF nie kończy postępowania karnego.
II. Od zatrzymania do detencji
Decyzja o umieszczeniu w detencji może zostać wydana po upływie zatrzymania albo po zakończeniu osadzenia, jeżeli osoba przebywała w zakładzie karnym (art. L. 741-6 francuskiego Kodeksu wjazdu i pobytu cudzoziemców oraz prawa azylu (Code de l’entrée et du séjour des étrangers et du droit d’asile, CESEDA)).
O pierwotnym umieszczeniu decyduje prefekt na 96 godzin (art. L. 741-1 CESEDA). Wymaga ono, aby osoba nie dawała rzeczywistych gwarancji stawiennictwa (garanties de représentation) i aby żaden łagodniejszy środek nie był wystarczający.
Po upływie 96 godzin wyłącznie sędzia sądu powszechnego może zezwolić na dalsze utrzymanie detencji (art. L. 742-1 CESEDA). Pierwsze przedłużenie wynosi 26 dni (art. L. 742-3).
Dwa kolejne przedłużenia, każde o najwyżej 30 dni, są możliwe w przypadkach wyczerpująco określonych w ustawie. Łączny czas trwania nie przekracza 90 dni (art. L. 742-4).
Wyjątkowo może on wynieść 180 dni, a następnie 210 dni, w przypadku niektórych osób skazanych za terroryzm lub za poważne przestępstwa zagrożone karą co najmniej pięciu lat pozbawienia wolności (art. L. 742-6 i L. 742-7 w brzmieniu nadanym ustawą nr 2026-667 z 27 lipca 2026 r.).
Pytanie dotyczące Twojej sytuacji? Napisz do kancelarii lub zadzwoń pod numer +33 7 81 86 30 80.
III. Areszt tymczasowy i wykonanie kary
OQTF może zostać doręczone osobie osadzonej. Termin na wniesienie skargi wynosi wówczas 7 dni, a sąd administracyjny orzeka w ciągu 15 dni (art. L. 614-3 i L. 921-1 CESEDA).
Jeżeli OQTF zostało doręczone przed osadzeniem, a termin jeszcze nie upłynął, sekretariat (greffe) zakładu karnego informuje osobę, że biegnie nowy 7-dniowy termin (art. R. 921-2 CESEDA).
Po odbyciu kary prefekt może umieścić osobę w detencji w celu wykonania OQTF lub zakazu przebywania na terytorium Francji (interdiction du territoire français) orzeczonego przez sąd karny (art. L. 741-2 CESEDA).
IV. Terminy na zaskarżenie OQTF
Od reformy wprowadzonej ustawą nr 2024-42 z 26 stycznia 2024 r., która w tym zakresie weszła w życie 15 lipca 2024 r., termin zależy od sytuacji osoby:
- osoba na wolności: jeden miesiąc od doręczenia; sąd orzeka co do zasady w ciągu sześciu miesięcy (art. L. 614-1, L. 911-1 i R. 911-1 CESEDA);
- osoba objęta nakazem przebywania w wyznaczonym miejscu (assignation à résidence) lub osadzona: 7 dni; wyrok w ciągu 15 dni (art. L. 614-2, L. 614-3 i L. 921-1);
- osoba umieszczona w detencji: 48 godzin; wyrok w ciągu 96 godzin od upływu terminu na wniesienie skargi (art. L. 614-2, L. 921-2 i R. 921-2-1).
Terminy te nie podlegają przedłużeniu (art. R. 921-3). Odwołanie administracyjne do prefekta nie przedłuża jednomiesięcznego terminu (art. R. 911-1).
Szczególne terminy mają zastosowanie do niektórych osób, które złożyły wniosek o azyl.
Zbliża się wezwanie lub rozprawa? Z kancelarią można skontaktować się pod numerem +33 7 81 86 30 80 lub przez WhatsApp / Signal.
V. Zaskarżenie detencji
Decyzję o umieszczeniu w detencji można zaskarżyć do sędziego sądu powszechnego w terminie 96 godzin od jej doręczenia (art. L. 741-10 CESEDA).
Sędzia bada w szczególności prawidłowość ujęcia (interpellation), zatrzymania i procedury umieszczenia w detencji. Kontroluje również, czy detencja trwa wyłącznie przez czas ściśle niezbędny do wyjazdu (art. L. 741-3).
Na jego postanowienia przysługuje odwołanie (appel) do prezesa sądu apelacyjnego (premier président de la cour d’appel), który orzeka w ciągu 48 godzin od wniesienia sprawy (art. L. 743-21). Odwołanie co do zasady nie wstrzymuje wykonania (art. L. 743-22).
VI. Co może zrobić rodzina
- Zanotować dokładną datę i godzinę każdego znanego doręczenia: terminy liczy się w godzinach lub w dniach.
- Natychmiast powiadomić adwokata, wskazując miejsce zatrzymania, osadzenia lub detencji.
- Zebrać dowody życia we Francji: paszport, karty pobytu, umowę najmu lub zaświadczenie o zakwaterowaniu, umowy o pracę, odcinki wypłat, akty małżeństwa i urodzenia, zaświadczenia o uczęszczaniu dzieci do szkoły.
- Jak najszybciej przekazać adwokatowi czytelne kopie tych dokumentów.
Najczęściej zadawane pytania
Czy OQTF zostaje uchylone, jeżeli sąd karny (tribunal correctionnel) uniewinni osobę?
Nie. OQTF jest decyzją administracyjną niezależną od wyroku karnego. Należy je zaskarżyć do sądu administracyjnego w obowiązującym terminie.
Kto decyduje o przedłużeniu detencji?
Sędzia sądu powszechnego, do którego prefekt kieruje wniosek przed upływem terminu 96 godzin, a następnie przed upływem każdego kolejnego okresu.
Co się dzieje, jeżeli sąd administracyjny uchyli OQTF?
Detencja lub nakaz przebywania w wyznaczonym miejscu natychmiast ustają, a osoba otrzymuje tymczasowe zezwolenie na pobyt (autorisation provisoire de séjour) do czasu ponownego rozstrzygnięcia przez prefekta (art. L. 614-16 CESEDA).
Źródła
- legifrance.gouv.fr/codes/section_lc/LEGITEXT000006070158/LEGISCTA000042772814/2026-09-30
- legifrance.gouv.fr/codes/section_lc/LEGITEXT000006070158/LEGISCTA000049045921/2026-09-30
- legifrance.gouv.fr/codes/section_lc/LEGITEXT000006070158/LEGISCTA000049975166/
- legifrance.gouv.fr/codes/section_lc/LEGITEXT000006070158/LEGISCTA000049045927/2026-09-30
- legifrance.gouv.fr/codes/section_lc/LEGITEXT000006070158/LEGISCTA000049975190/2026-09-30
- legifrance.gouv.fr/codes/section_lc/LEGITEXT000006070158/LEGISCTA000042773234/
- legifrance.gouv.fr/codes/section_lc/LEGITEXT000006070158/LEGISCTA000042773264/
- legifrance.gouv.fr/codes/section_lc/LEGITEXT000006070158/LEGISCTA000042773274/
- legifrance.gouv.fr/codes/section_lc/LEGITEXT000006070158/LEGISCTA000042773280/2026-09-30
- legifrance.gouv.fr/codes/section_lc/LEGITEXT000006070158/LEGISCTA000042773354/2026-09-30
Tłumaczenie strony w języku francuskim, która jako jedyna jest wiążąca. Przeczytaj wersję francuską ↗︎