- Należy ustalić, jaki to dokument: wezwanie przez funkcjonariusza policji sądowej, wezwanie komornicze czy wezwanie w trybie CRPC.
- Należy niezwłocznie wystąpić o kopię akt: jest ona wydawana w ciągu miesiąca od złożenia wniosku.
- Zarzuty nieważności należy podnieść przed jakąkolwiek obroną co do istoty sprawy; od 23 października 2026 r. w piśmie procesowym złożonym w sekretariacie sądu trzy dni przed rozprawą.
- W trybie CRPC udział adwokata jest obowiązkowy, a przed udzieleniem odpowiedzi można zażądać dziesięciu dni do namysłu.
- Od wyroku wydanego w obecności oskarżonego przysługuje apelacja w terminie dziesięciu dni od jego ogłoszenia.
I. COPJ, citation, CRPC: czym są?
- Wezwanie przez funkcjonariusza policji sądowej (convocation par officier de police judiciaire, COPJ) jest doręczane na polecenie prokuratora (procureur de la République). Ma skutek wezwania doręczonego do rąk własnych. Określa zarzucany czyn, przepis, który go penalizuje, sąd oraz datę i godzinę rozprawy (art. 390-1 francuskiego Kodeksu postępowania karnego, code de procédure pénale).
- Wezwanie komornicze (citation) jest doręczane w drodze aktu komornika (commissaire de justice; art. 390 i 550).
- Tryb dobrowolnego poddania się karze (comparution sur reconnaissance préalable de culpabilité, CRPC) wymaga przyznania się osoby do czynów. Prokurator proponuje karę; sędzia postanawia, czy ją zatwierdzić (art. 495-7 i nast.).
Wezwanie zobowiązuje do przyniesienia dokumentów potwierdzających dochody oraz decyzji podatkowych (art. 390 i 390-1).
Trwa zatrzymanie lub stawiennictwo przed sądem? Z kancelarią można skontaktować się od razu pod numerem +33 7 81 86 30 80 lub przez WhatsApp / Signal.
II. Terminy i dostęp do akt
Według stanu na 30 września 2026 r. między doręczeniem wezwania a rozprawą musi upłynąć co najmniej dziesięć dni. Termin ten przedłuża się o miesiąc, jeżeli osoba zamieszkuje w innym państwie Unii Europejskiej, i o dwa miesiące, jeżeli zamieszkuje w innym państwie poza Unią (art. 552).
Od 23 października 2026 r. ten podstawowy termin wynosi piętnaście dni (art. 552 w brzmieniu nadanym ustawą nr 2026-651 z 23 lipca 2026 r.).
Adwokat może zapoznać się z aktami w sekretariacie sądu (greffe) i uzyskać ich kopię. Kopia jest wydawana w ciągu miesiąca od złożenia wniosku; pierwsza kopia każdego dokumentu jest bezpłatna (art. 388-4).
Jeżeli rozprawa odbywa się wcześniej niż dwa miesiące po doręczeniu wezwania komorniczego lub wezwania przez funkcjonariusza, a wnioskowana kopia nie została uzyskana, sąd musi odroczyć sprawę na wniosek oskarżonego (prévenu; art. 390-2).
III. Przygotowanie do rozprawy
Zarzuty nieważności muszą zostać podniesione przed jakąkolwiek obroną co do istoty sprawy (art. 385).
Od 23 października 2026 r. pisma procesowe dotyczące nieważności składa się w sekretariacie sądu karnego (tribunal correctionnel) trzy dni przed rozprawą, pod rygorem niedopuszczalności. Wymóg ten nie dotyczy przyczyn nieważności, o których nie można było wiedzieć, ani sytuacji, w której wezwanie zostało doręczone mniej niż dwadzieścia dni przed rozprawą (art. 385 w nowym brzmieniu). Zob. stronę nieważność czynności procesowych.
Oskarżony może także wnieść w piśmie procesowym o przeprowadzenie każdej czynności przydatnej do wyjaśnienia prawdy (art. 388-5).
Jeżeli nie może być obecny, może listownie zwrócić się do przewodniczącego o osądzenie pod jego nieobecność, z udziałem reprezentującego go adwokata (art. 411).
IV. CRPC w praktyce
Tryb CRPC jest dopuszczalny w przypadku większości występków, z wyjątkami określonymi w ustawie (art. 495-7).
Proponowana kara pozbawienia wolności nie może przekraczać trzech lat ani połowy kary grożącej. Osoba nie może zrzec się pomocy adwokata. Może zażądać dziesięciu dni przed przyjęciem lub odrzuceniem propozycji (art. 495-8).
W razie odmowy lub odmowy zatwierdzenia prokurator co do zasady kieruje sprawę do sądu (art. 495-12). Oświadczenia złożone w toku tej procedury nie mogą wówczas zostać wykorzystane przed sądem (art. 495-14).
Oś czasu postępowania pokazuje miejsce tych trybów ścigania.
Osoba bliska została właśnie zatrzymana we Francji? Prosimy dzwonić pod numer +33 7 81 86 30 80 lub pisać przez WhatsApp / Signal.
Terminy, o których należy pamiętać
- Minimalny termin między wezwaniem a rozprawą: 10 dni (15 dni od 23 października 2026 r.), przedłużony o jeden lub dwa miesiące, jeżeli osoba zamieszkuje za granicą (art. 552 Kodeksu postępowania karnego)
- Pisma dotyczące nieważności w sekretariacie sądu (od 23 października 2026 r.): 3 dni przed rozprawą (art. 385 Kodeksu postępowania karnego)
- CRPC: termin do namysłu nad proponowaną karą: 10 dni, na wniosek (art. 495-8 Kodeksu postępowania karnego)
- Apelacja od wyroku wydanego w obecności oskarżonego: 10 dni od ogłoszenia (art. 498 Kodeksu postępowania karnego)
Najczęściej zadawane pytania
Co się stanie, jeżeli nie stawię się na rozprawę?
Jeżeli wezwanie zostało doręczone Panu/Pani do rąk własnych lub wezwanie ma taki skutek, a nieobecność nie zostanie usprawiedliwiona, wyrok zostaje wydany jako uznany za wydany w obecności oskarżonego i podlega doręczeniu (contradictoire à signifier). Można też zwrócić się o osądzenie pod nieobecność, z udziałem reprezentującego adwokata.
Czy można wnioskować o CRPC po otrzymaniu wezwania komorniczego?
Tak. Wezwany oskarżony może, osobiście lub przez adwokata, poinformować prokuratora, że przyznaje się do czynów, i wnioskować o zastosowanie CRPC. Prokurator decyduje, czy nada temu bieg.
Czy termin do wniesienia apelacji jest taki sam po CRPC?
Na postanowienie o zatwierdzeniu (ordonnance d’homologation) skazany może wnieść apelację na warunkach określonych w art. 498 i nast., czyli co do zasady w terminie dziesięciu dni.
Źródła
- legifrance.gouv.fr/codes/section_lc/LEGITEXT000006071154/LEGISCTA000006182902/2026-09-30
- legifrance.gouv.fr/codes/section_lc/LEGITEXT000006071154/LEGISCTA000006138096/2026-09-30
- legifrance.gouv.fr/codes/section_lc/LEGITEXT000006071154/LEGISCTA000006138096/2026-10-23
- legifrance.gouv.fr/codes/section_lc/LEGITEXT000006071154/LEGISCTA000006182901/2026-09-30
- legifrance.gouv.fr/codes/section_lc/LEGITEXT000006071154/LEGISCTA000006182901/2026-10-23
- legifrance.gouv.fr/codes/section_lc/LEGITEXT000006071154/LEGISCTA000006182905/2026-09-30
- legifrance.gouv.fr/codes/section_lc/LEGITEXT000006071154/LEGISCTA000006167486/2026-09-30
- legifrance.gouv.fr/codes/section_lc/LEGITEXT000006071154/LEGISCTA000006167487/2026-09-30
Tłumaczenie strony w języku francuskim, która jako jedyna jest wiążąca. Przeczytaj wersję francuską ↗︎