- Osoba może zostać osądzona tego samego dnia wyłącznie za swoją zgodą, wyrażoną w obecności adwokata.
- W razie odroczenia rozprawa odbywa się w terminie od czterech do dziesięciu tygodni, chyba że oskarżony zrzeknie się tego terminu.
- Sąd może zastosować areszt tymczasowy, dozór sądowy lub areszt domowy z dozorem elektronicznym.
- Dokumenty potwierdzające tożsamość, miejsce zamieszkania i środki utrzymania muszą trafić do adwokata przed rozprawą.
I. Przebieg
Po zakończeniu zatrzymania (garde à vue) prokurator (procureur de la République) może zarządzić doprowadzenie do niego osoby (défèrement), zgodnie z art. 393 francuskiego Kodeksu postępowania karnego (code de procédure pénale).
W razie potrzeby informuje ją o prawie do pomocy tłumacza, zapoznaje ją z zarzucanymi czynami i informuje o prawie do adwokata z wyboru lub z urzędu (commis d’office).
Tryb natychmiastowy (comparution immédiate) jest dopuszczalny w przypadku występków zagrożonych karą co najmniej dwóch lat pozbawienia wolności albo co najmniej sześciu miesięcy w przypadku przestępstwa ujawnionego na gorącym uczynku (flagrance), zgodnie z art. 395. Osoba zostaje wówczas doprowadzona przed sąd tego samego dnia.
Przewodniczący uprzedza ją, że może zostać osądzona tego samego dnia wyłącznie za swoją zgodą, wyrażoną w obecności adwokata (art. 397).
II. Tłumacz
Osoba, która nie rozumie języka francuskiego, ma prawo do pomocy tłumacza na każdym etapie: podczas zatrzymania, doprowadzenia do prokuratora i rozprawy.
Powinna niezwłocznie zgłaszać wszelkie trudności ze zrozumieniem. Adwokat może podnieść tę kwestię przed sądem.
Trwa zatrzymanie lub stawiennictwo przed sądem? Z kancelarią można skontaktować się od razu pod numerem +33 7 81 86 30 80 lub przez WhatsApp / Signal.
III. Zgoda na osądzenie tego samego dnia lub odmowa
Jeżeli oskarżony (prévenu) odmawia natychmiastowego osądzenia lub jeżeli sprawa nie jest gotowa do rozpoznania, sąd odracza ją na rozprawę wyznaczoną w terminie od czterech do dziesięciu tygodni. Oskarżony może zrzec się minimalnego terminu (art. 397-1).
Oskarżony lub jego adwokat może wnieść do sądu o zarządzenie wszelkich przydatnych czynności dowodowych dotyczących czynów lub osobowości oskarżonego.
Wybór między natychmiastowym osądzeniem a odroczeniem dokonywany jest wspólnie z adwokatem, na podstawie akt sprawy i dostępnych gwarancji stawiennictwa (garanties de représentation).
IV. Kwestia aresztu
W razie odroczenia sąd może zastosować lub utrzymać wobec oskarżonego areszt tymczasowy (détention provisoire) orzeczeniem szczególnie uzasadnionym przez odwołanie do przesłanek z art. 144 Kodeksu postępowania karnego (art. 397-3).
Wyrok co do istoty sprawy musi wówczas zapaść w ciągu trzech miesięcy od pierwszego stawiennictwa; w przeciwnym razie osoba zostaje zwolniona.
Jeżeli sąd nie może zebrać się tego samego dnia, prokurator może skierować sprawę do sędziego ds. wolności i aresztu (juge des libertés et de la détention). Osoba musi stanąć przed sądem najpóźniej trzeciego dnia roboczego po tym dniu (art. 396).
W razie skazania na bezwzględną karę pozbawienia wolności sąd może zarządzić osadzenie lub utrzymanie pozbawienia wolności niezależnie od wymiaru kary (art. 397-4).
V. Gwarancje stawiennictwa i dokumenty do zebrania
Brak stałego miejsca zamieszkania we Francji jest często wskazywany jako uzasadnienie aresztu. Następujące dokumenty pozwalają odpowiedzieć na ten argument:
- tożsamość: paszport, dowód osobisty, karta pobytu, zaświadczenie o złożeniu wniosku o kartę pobytu (récépissé);
- miejsce zamieszkania: umowa najmu, potwierdzenia zapłaty czynszu, rachunki, podpisane zaświadczenie o zakwaterowaniu wraz z dokumentem tożsamości osoby udzielającej zakwaterowania;
- aktywność: umowa o pracę, odcinki wypłat, przyrzeczenie zatrudnienia, zapis do placówki edukacyjnej;
- rodzina: akty małżeństwa i urodzenia, zaświadczenia o uczęszczaniu dzieci do szkoły;
- w przypadku osoby niezamieszkałej we Francji: dokumenty potwierdzające miejsce zamieszkania i zatrudnienie za granicą, bilet powrotny, adres do korespondencji we Francji (domiciliation).
Do dokumentów sporządzonych w języku obcym warto dołączyć tłumaczenie.
Osoba bliska została właśnie zatrzymana we Francji? Prosimy dzwonić pod numer +33 7 81 86 30 80 lub pisać przez WhatsApp / Signal.
VI. Dozór sądowy i złożenie paszportu
Zamiast aresztu sąd może zastosować wobec oskarżonego dozór sądowy (contrôle judiciaire) lub areszt domowy z dozorem elektronicznym (assignation à résidence avec surveillance électronique), zgodnie z art. 397-3.
Dozór sądowy może w szczególności polegać na obowiązku złożenia w sekretariacie sądu (greffe), w jednostce policji lub na posterunku żandarmerii wszelkich dokumentów tożsamości, w szczególności paszportu, za pokwitowaniem (art. 138 pkt 7 Kodeksu postępowania karnego).
Może on również obejmować zakaz opuszczania granic terytorialnych określonych przez sędziego (pkt 1) lub obowiązek okresowego stawiennictwa w wyznaczonych przez niego służbach, upoważnionych stowarzyszeniach lub organach (pkt 5).
Sędzia ds. wolności i aresztu może następnie, na wniosek oskarżonego, zmienić te obowiązki. Na jego postanowienie przysługuje odwołanie w terminie 24 godzin (art. 397-3).
Najczęściej zadawane pytania
Czy osoba bez karty pobytu może uniknąć aresztu?
Tak. Nielegalny pobyt nie przesądza o zastosowaniu aresztu. Sąd ocenia całość gwarancji stawiennictwa: miejsce zamieszkania, rodzinę, pracę, złożenie paszportu.
Czy od wyroku wydanego w trybie natychmiastowym przysługuje apelacja?
Tak. Jeżeli oskarżony jest pozbawiony wolności i wnosi apelację, sąd apelacyjny orzeka w ciągu czterech miesięcy; w przeciwnym razie oskarżony zostaje zwolniony, o ile nie jest pozbawiony wolności w innej sprawie (art. 397-4).
Czy rodzina może dostarczyć dokumenty w dniu rozprawy?
Tak, ale lepiej przekazać je adwokatowi przed rozprawą, aby mógł je przeanalizować i przedłożyć sądowi.
Źródła
Tłumaczenie strony w języku francuskim, która jako jedyna jest wiążąca. Przeczytaj wersję francuską ↗︎