Najważniejsze informacje
  • Osoba może zostać osądzona tego samego dnia wyłącznie za swoją zgodą, wyrażoną w obecności adwokata.
  • W razie odroczenia rozprawa odbywa się w terminie od czterech do dziesięciu tygodni, chyba że oskarżony zrzeknie się tego terminu.
  • Sąd może zastosować areszt tymczasowy, dozór sądowy lub areszt domowy z dozorem elektronicznym.
  • Dokumenty potwierdzające tożsamość, miejsce zamieszkania i środki utrzymania muszą trafić do adwokata przed rozprawą.

I. Przebieg

Po zakończeniu zatrzymania (garde à vue) prokurator (procureur de la République) może zarządzić doprowadzenie do niego osoby (défèrement), zgodnie z art. 393 francuskiego Kodeksu postępowania karnego (code de procédure pénale).

W razie potrzeby informuje ją o prawie do pomocy tłumacza, zapoznaje ją z zarzucanymi czynami i informuje o prawie do adwokata z wyboru lub z urzędu (commis d’office).

Tryb natychmiastowy (comparution immédiate) jest dopuszczalny w przypadku występków zagrożonych karą co najmniej dwóch lat pozbawienia wolności albo co najmniej sześciu miesięcy w przypadku przestępstwa ujawnionego na gorącym uczynku (flagrance), zgodnie z art.⁠‍​​​​​​‌‌‌​‌​​‌‌‌‌​‌​‌​​​​​​​​​​‌​​​‌​​​​‍⁠ 395. Osoba zostaje wówczas doprowadzona przed sąd tego samego dnia.

Przewodniczący uprzedza ją, że może zostać osądzona tego samego dnia wyłącznie za swoją zgodą, wyrażoną w obecności adwokata (art. 397).

II. Tłumacz

Osoba, która nie rozumie języka francuskiego, ma prawo do pomocy tłumacza na każdym etapie:⁠‍​​​​​​‌‌‌​‌​​‌‌‌‌​‌​‌​​​​​​​​​​‌​​​‌​​​​‍⁠ podczas zatrzymania, doprowadzenia do prokuratora i rozprawy.

Powinna niezwłocznie zgłaszać wszelkie trudności ze zrozumieniem. Adwokat może podnieść tę kwestię przed sądem.

Trwa zatrzymanie lub stawiennictwo przed sądem? Z kancelarią można skontaktować się od razu pod numerem +33 7 81 86 30 80 lub przez WhatsApp / Signal.

III. Zgoda na osądzenie tego samego dnia lub odmowa

Jeżeli oskarżony (prévenu) odmawia natychmiastowego osądzenia lub jeżeli sprawa nie jest gotowa do rozpoznania, sąd odracza ją na rozprawę wyznaczoną w terminie od czterech do dziesięciu tygodni.⁠‍​​​​​​‌‌‌​‌​​‌‌‌‌​‌​‌​​​​​​​​​​‌​​​‌​​​​‍⁠ Oskarżony może zrzec się minimalnego terminu (art. 397-1).

Oskarżony lub jego adwokat może wnieść do sądu o zarządzenie wszelkich przydatnych czynności dowodowych dotyczących czynów lub osobowości oskarżonego.

Wybór między natychmiastowym osądzeniem a odroczeniem dokonywany jest wspólnie z adwokatem, na podstawie akt sprawy i dostępnych gwarancji stawiennictwa (garanties de représentation).⁠‍​​​​​​‌‌‌​‌​​‌‌‌‌​‌​‌​​​​​​​​​​‌​​​‌​​​​‍⁠

IV. Kwestia aresztu

W razie odroczenia sąd może zastosować lub utrzymać wobec oskarżonego areszt tymczasowy (détention provisoire) orzeczeniem szczególnie uzasadnionym przez odwołanie do przesłanek z art. 144 Kodeksu postępowania karnego (art. 397-3).

Wyrok co do istoty sprawy musi wówczas zapaść w ciągu trzech miesięcy od pierwszego stawiennictwa;⁠‍​​​​​​‌‌‌​‌​​‌‌‌‌​‌​‌​​​​​​​​​​‌​​​‌​​​​‍⁠ w przeciwnym razie osoba zostaje zwolniona.

Jeżeli sąd nie może zebrać się tego samego dnia, prokurator może skierować sprawę do sędziego ds. wolności i aresztu (juge des libertés et de la détention). Osoba musi stanąć przed sądem najpóźniej trzeciego dnia roboczego po tym dniu (art. 396).

W razie skazania na bezwzględną karę pozbawienia wolności sąd może zarządzić osadzenie lub utrzymanie pozbawienia wolności niezależnie od wymiaru kary (art.⁠‍​​​​​​‌‌‌​‌​​‌‌‌‌​‌​‌​​​​​​​​​​‌​​​‌​​​​‍⁠ 397-4).

V. Gwarancje stawiennictwa i dokumenty do zebrania

Brak stałego miejsca zamieszkania we Francji jest często wskazywany jako uzasadnienie aresztu. Następujące dokumenty pozwalają odpowiedzieć na ten argument:

Do dokumentów sporządzonych w języku obcym warto dołączyć tłumaczenie.⁠‍​​​​​​‌‌‌​‌​​‌‌‌‌​‌​‌​​​​​​​​​​‌​​​‌​​​​‍⁠

Osoba bliska została właśnie zatrzymana we Francji? Prosimy dzwonić pod numer +33 7 81 86 30 80 lub pisać przez WhatsApp / Signal.

VI. Dozór sądowy i złożenie paszportu

Zamiast aresztu sąd może zastosować wobec oskarżonego dozór sądowy (contrôle judiciaire) lub areszt domowy z dozorem elektronicznym (assignation à résidence avec surveillance électronique), zgodnie z art. 397-3.

Dozór sądowy może w szczególności polegać na obowiązku złożenia w sekretariacie sądu (greffe), w jednostce policji lub na posterunku żandarmerii wszelkich dokumentów tożsamości, w szczególności paszportu, za pokwitowaniem (art.⁠‍​​​​​​‌‌‌​‌​​‌‌‌‌​‌​‌​​​​​​​​​​‌​​​‌​​​​‍⁠ 138 pkt 7 Kodeksu postępowania karnego).

Może on również obejmować zakaz opuszczania granic terytorialnych określonych przez sędziego (pkt 1) lub obowiązek okresowego stawiennictwa w wyznaczonych przez niego służbach, upoważnionych stowarzyszeniach lub organach (pkt 5).

Sędzia ds.⁠‍​​​​​​‌‌‌​‌​​‌‌‌‌​‌​‌​​​​​​​​​​‌​​​‌​​​​‍⁠ wolności i aresztu może następnie, na wniosek oskarżonego, zmienić te obowiązki. Na jego postanowienie przysługuje odwołanie w terminie 24 godzin (art. 397-3).

Najczęściej zadawane pytania

Czy osoba bez karty pobytu może uniknąć aresztu?

Tak. Nielegalny pobyt nie przesądza o zastosowaniu aresztu. Sąd ocenia całość gwarancji stawiennictwa: miejsce zamieszkania, rodzinę, pracę, złożenie paszportu.

Czy od wyroku wydanego w trybie natychmiastowym przysługuje apelacja?

Tak.⁠‍​​​​​​‌‌‌​‌​​‌‌‌‌​‌​‌​​​​​​​​​​‌​​​‌​​​​‍⁠ Jeżeli oskarżony jest pozbawiony wolności i wnosi apelację, sąd apelacyjny orzeka w ciągu czterech miesięcy; w przeciwnym razie oskarżony zostaje zwolniony, o ile nie jest pozbawiony wolności w innej sprawie (art. 397-4).

Czy rodzina może dostarczyć dokumenty w dniu rozprawy?

Tak, ale lepiej przekazać je adwokatowi przed rozprawą, aby mógł je przeanalizować i przedłożyć sądowi.

Źródła

  1. legifrance.gouv.fr/codes/section_lc/LEGITEXT000006071154/LEGISCTA000006182903/2026-09-30
  2. legifrance.gouv.fr/codes/article_lc/LEGIARTI000049571599/2026-09-30
Informacje ogólne o francuskiej procedurze karnej. Nie zastępują one analizy dokumentów konkretnej sprawy.

Tłumaczenie strony w języku francuskim, która jako jedyna jest wiążąca.⁠‍​​​​​​‌‌‌​‌​​‌‌‌‌​‌​‌​​​​​​​​​​‌​​​‌​​​​‍⁠ Przeczytaj wersję francuską ↗︎