- Kanunda öngörülen istisnalar dışında arama saat 6’dan önce ve saat 21’den sonra başlayamaz.
- Arama, konutta oturan kişinin, onun belirlediği bir temsilcinin veya bunlar yoksa iki tanığın huzurunda yapılır.
- Ön soruşturmada arama, bir hâkim izni olmadıkça, kural olarak kendi el yazınızla verdiğiniz yazılı rızanızı gerektirir.
- Asla fiziksel olarak karşı koymayın; görüşlerinizin tutanağa geçirilmesini sağlayın.
- En kısa sürede bir avukata haber verin: aramayı çoğu zaman gözaltı izler.
I. Arama hangi çerçevede yapılıyor?
Önce soruşturmacıların hangi çerçevede hareket ettiğini bilmek gerekir. Bunu sorun.
- Suçüstü soruşturması: adli kolluk görevlisi (officier de police judiciaire), konutta oturan kişinin rızası olmaksızın arama yapabilir (Fransız Ceza Muhakemesi Kanunu (code de procédure pénale) madde 56).
- Ön soruşturma: arama, kişinin kendi el yazısıyla yazılmış bir beyanla verdiği açık rızayı gerektirir. Rıza yoksa, bir ağır suç veya en az üç yıl hapis cezası gerektiren bir suç için, özgürlükler ve tutukluluk hâkimi (juge des libertés et de la détention) yazılı ve gerekçeli bir kararla aramaya izin verebilir (madde 76).
- Hâkim soruşturması (information judiciaire): arama, soruşturma hâkimi (juge d’instruction) tarafından emredilir veya onun istinabesi (commission rogatoire) üzerine yapılır.
Ön soruşturmada rıza zorunlu değildir. Ancak ret, savcılığın (parquet) hâkimden izin istemesine yol açabilir.
II. İşlem sırasında uyulması gereken kurallar
- Yasal saatler. İçeriden yapılan bir talep veya kanunda öngörülen istisnalar dışında, saat 6’dan önce ve saat 21’den sonra arama yapılamaz (madde 59).
- Hazır bulunma. Konutta oturan kişi işlemde hazır bulunur. Bulunamıyorsa bir temsilci belirler; bu da yoksa iki tanık gerekir (madde 57).
- El koymalar. El konulan eşya ve belgeler bir listeye kaydedilir ve mühür altına (scellés) alınır. Bilişim verilerine, bulundukları taşıyıcıyla birlikte veya kopyalanarak el konulur (madde 56).
- Tutanak. Hazır bulunan kişiler tarafından imzalanır; imzadan kaçınma tutanağa yazılır (madde 57).
Bu şekil şartlarına uyulmaması hükümsüzlük yaptırımına tabidir (madde 59).
Gözaltı veya hâkim önüne çıkarılma devam mı ediyor? Büroya hemen +33 7 81 86 30 80 numarasından veya WhatsApp / Signal üzerinden ulaşabilirsiniz.
III. İşyerinde arama
Aynı kurallar mesleki mekânlar için de geçerlidir. Yönetici veya onun belirlediği bir temsilci işlemde hazır bulunur.
Adli kolluk görevlisi, meslek sırrına ve savunma haklarına saygıyı sağlamak için önceden gerekli önlemleri almak zorundadır (madde 56).
Bazı yerler güçlendirilmiş güvencelerden yararlanır; örneğin bir avukatın bürosu: burada arama, özgürlükler ve tutukluluk hâkiminin gerekçeli kararı üzerine, baro başkanının (bâtonnier) huzurunda bir yargı mensubu tarafından yapılır (madde 56-1).
Bir sır kapsamındaki belgeleri soruşturmacılara bildirin ve bunun kayda geçirilmesini sağlayın: avukatla yazışmalar, tıbbi dosyalar, müşteri verileri.
IV. Aramadan sonra
Başlangıç ve bitiş saatini, hazır bulunan kişileri, götürülen eşyaları ve görüşlerinizi derhal not edin. Bu bilgiler işlemin hukuka uygunluğunu denetlemeye yarar.
Bir usulsüzlük, yetkili mahkeme önünde ve uygulanacak süreler içinde, bir hükümsüzlük talebi veya hükümsüzlük dilekçesiyle ileri sürülebilir.
Aramaya çoğu zaman bir gözaltı eşlik eder. Muhakeme şeridi sonraki aşamaları gösterir.
Akılda tutulacak süreler
- Aramanın yasal saatleri: yasal istisnalar dışında saat 6 ile saat 21 arası (Ceza Muhakemesi Kanunu madde 59)
Sıkça sorulan sorular
Aramayı reddedebilir miyim?
Ön soruşturmada arama, özgürlükler ve tutukluluk hâkiminin izni olmadıkça, konutta oturan kişinin yazılı rızasını gerektirir. Suçüstü soruşturmasında rıza aranmaz. Fiziksel karşı koyma hiçbir zaman yarar sağlamaz.
Soruşturmacılar sabah saat 5’te gelebilir mi?
Kural olarak hayır: aramalar saat 6’dan önce ve saat 21’den sonra başlayamaz. Kanun istisnalar öngörür; örneğin örgütlü suç alanında özgürlükler ve tutukluluk hâkiminin izniyle (Fransız Ceza Muhakemesi Kanunu (code de procédure pénale) madde 706-89).
Tutanağı imzalamak gerekir mi?
Tutanak hazır bulunan kişiler tarafından imzalanır. Önce yeniden okuyun ve görüşlerinizin yazılmasını sağlayın. İmzadan kaçınma tutanağa yazılır.
Kaynaklar
Bu sayfa, tek geçerli metin olan Fransızca sayfanın çevirisidir. Fransızca sürümü okuyun ↗︎