- მსჯავრდება უნდა იყოს საბოლოო.
- 1983 წლის კონვენციის მიხედვით, სასჯელის დარჩენილი ნაწილი უნდა იყოს სულ მცირე ექვსი თვე და მსჯავრდებული უნდა ეთანხმებოდეს გადაცემას.
- ევროკავშირში თანხმობა ყოველთვის არ მოითხოვება, კერძოდ, როდესაც პირი ცხოვრობს თავის ქვეყანაში ან მის მიმართ მიღებულია ქვეყნიდან გაძევების ღონისძიება.
- სასჯელის აღსრულება შემდგომ რეგულირდება აღმასრულებელი სახელმწიფოს კანონმდებლობით.
I. გამოსაყენებელი ნორმები
მსჯავრდებულ პირთა გადაცემის (transfèrement) შესახებ 1983 წლის 21 მარტის კონვენცია (STE № 112) სავალდებულოა საფრანგეთისა და მრავალი სხვა სახელმწიფოსთვის, როგორც ევროპის საბჭოს (Conseil de l’Europe) წევრის, ისე არაწევრისთვის.
ევროკავშირის წევრ სახელმწიფოებს შორის 2008 წლის 27 ნოემბრის ჩარჩო გადაწყვეტილება 2008/909/JHA (décision-cadre 2008/909/JAI) საფრანგეთში ხორციელდება საფრანგეთის სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის 728-10 და შემდეგი მუხლებით.
საფრანგეთი ასევე არის ორმხრივი ხელშეკრულებების მხარე. ორმხრივი შეთანხმების არსებობისას სახელმწიფოებს შეუძლიათ მისი გამოყენება 1983 წლის კონვენციის ნაცვლად (კონვენციის 22-ე მუხლი).
II. პირობები 1983 წლის კონვენციის მიხედვით
გადაცემა გულისხმობს, რომ (კონვენციის მე-3 მუხლი):
- მსჯავრდებული არის აღმასრულებელი სახელმწიფოს მოქალაქე;
- განაჩენი საბოლოოა;
- მოსახდელი სასჯელის დარჩენილი ვადა მოთხოვნის მიღების დღისთვის სულ მცირე ექვსი თვეა ან განუსაზღვრელია;
- მსჯავრდებული თანახმაა გადაცემაზე;
- ქმედებები აღმასრულებელ სახელმწიფოშიც დანაშაულს წარმოადგენს;
- ორივე სახელმწიფო თანახმაა.
გამონაკლის შემთხვევებში სახელმწიფოებს შეუძლიათ შეთანხმდნენ გადაცემაზე მაშინაც, როდესაც სასჯელის დარჩენილი ნაწილი ექვს თვეზე ნაკლებია.
გადაცემა არ არის უფლება: თითოეული სახელმწიფო თავისუფალია, დაეთანხმოს მას ან უარი თქვას.
გაქვთ კითხვა თქვენს სიტუაციაზე? მისწერეთ ბიუროს ან დარეკეთ ნომერზე +33 7 81 86 30 80.
III. პირობები ევროკავშირში
საფრანგეთში გამოტანილი საბოლოო განაჩენი შეიძლება გადაეგზავნოს ევროკავშირის სხვა წევრ სახელმწიფოს სამ შემთხვევაში (სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის 728-11 მუხლი):
- პირი ამ სახელმწიფოს მოქალაქეა და იქ აქვს ჩვეულებრივი საცხოვრებელი ადგილი;
- პირი ამ სახელმწიფოს მოქალაქეა და მის მიმართ მიღებულია ამ სახელმწიფოში გაძევების ღონისძიება, რომელიც გამოიყენება მისი გათავისუფლებისას;
- სხვა შემთხვევებში – თუ პირი და აღმასრულებელი სახელმწიფო თანახმა არიან.
პირველ ორ შემთხვევაში მსჯავრდებულის თანხმობა არ მოითხოვება. თუმცა პროკურორი ისმენს მის მოსაზრებებს (728-17 მუხლი).
პროკურორი განაჩენს გადაუგზავნის მხოლოდ მაშინ, როდესაც დარწმუნებულია, რომ სხვა სახელმწიფოში აღსრულება ხელს შეუწყობს პირის სოციალურ რეინტეგრაციას (728-15 მუხლი).
IV. პროცედურა
1983 წლის კონვენციის მიხედვით, მსჯავრდებულს შეუძლია გადაცემის სურვილი გამოხატოს მსჯავრდების სახელმწიფოსთან ან აღმასრულებელ სახელმწიფოსთან. მოთხოვნებს იუსტიციის სამინისტროები ცვლიან ერთმანეთს შორის (კონვენციის მე-2 და მე-5 მუხლები).
თანხმობა უნდა იყოს ნებაყოფლობითი და მისი შედეგების სრული გაცნობიერებით გაცემული. აღმასრულებელ სახელმწიფოს შეუძლია მისი შემოწმება კონსულის მეშვეობით (მე-7 მუხლი).
ევროკავშირში განაჩენის გადაგზავნა იმ სასამართლოსთან არსებული რესპუბლიკის პროკურორის (procureur de la République) უფლებამოსილებაა, რომელმაც გამოიტანა განაჩენი. მას შეუძლია იმოქმედოს საკუთარი ინიციატივით, აღმასრულებელი სახელმწიფოს ან მსჯავრდებულის მოთხოვნით (728-15 მუხლი).
მსჯავრდებულს შეუძლია სააპელაციო სასამართლოს სასჯელის აღსრულების პალატის თავმჯდომარესთან (président de la chambre de l’application des peines) გაასაჩივროს განაჩენის საკუთარი ინიციატივით გადაგზავნა, გადაგზავნაზე უარი ან სერტიფიკატის გამოთხოვა. ეს საჩივარი აჩერებს აღსრულებას (728-22-1 მუხლი).
V. შედეგები და ვადები
აღმასრულებელი სახელმწიფო აგრძელებს სასჯელის აღსრულებას ან გარდაქმნის მას საკუთარი კანონმდებლობის შესაბამისად, მისი დამძიმების უფლების გარეშე (კონვენციის 9–11 მუხლები; სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის 728-18 მუხლი).
უკვე მოხდილი პატიმრობა აკლდება მოსახდელ სასჯელს. ვადამდე ან პირობით ვადამდე გათავისუფლების წესები განისაზღვრება აღმასრულებელი სახელმწიფოს კანონმდებლობით.
ევროკავშირში, მას შემდეგ, რაც აღმასრულებელი სახელმწიფო ცნობს განაჩენს, გადაცემა ხდება ამ გადაწყვეტილებიდან არაუგვიანეს 30 დღისა, გაუთვალისწინებელი გარემოებების გარდა (728-23 მუხლი).
როდესაც საფრანგეთი აღმასრულებელი სახელმწიფოა, გადაწყვეტილება ცნობის შესახებ, როგორც წესი, უნდა იქნეს მიღებული საქმის მასალების მიღებიდან 90 დღის ვადაში (728-54 მუხლი).
ყველა წევრი სახელმწიფოსთვის იმავე ვადას ადგენს ჩარჩო გადაწყვეტილების 2008/909/JHA მე-12 მუხლის მე-2 პუნქტი: გადავადების საფუძვლის არარსებობისას, საბოლოო გადაწყვეტილება ცნობის შესახებ მიიღება განაჩენისა და სერტიფიკატის მიღებიდან 90 დღის ვადაში. გამონაკლის შემთხვევებში აღმასრულებელი სახელმწიფო, რომელიც ვერ იცავს ამ ვადას, დაუყოვნებლივ აცნობებს ამის შესახებ გამცემ სახელმწიფოს და უთითებს დაგვიანების მიზეზებსა და მის მიერ საჭიროდ მიჩნეულ დროს (მე-12 მუხლის მე-3 პუნქტი).
ევროკავშირის ფარგლებს გარეთ კონვენცია არ ადგენს სავალდებულო ვადას.
გელით გამოძახება ან სასამართლო სხდომა? ბიუროს დაუკავშირდით ნომერზე +33 7 81 86 30 80 ან WhatsApp / Signal-ით.
ხშირად დასმული კითხვები
შეიძლება თუ არა გადაცემის მოთხოვნა სააპელაციო განაჩენის გამოტანამდე?
არა. მსჯავრდება უნდა იყოს საბოლოო, ანუ გასაჩივრების საშუალებები უნდა იყოს ამოწურული ან მათი ვადები – გასული.
უფრო ხანგრძლივი იქნება თუ არა სასჯელი ჩემს ქვეყანაში?
არა. აღმასრულებელ სახელმწიფოს შეუძლია სასჯელის მისადაგება საკუთარ კანონმდებლობასთან, მაგრამ არ შეუძლია მისი დამძიმება არც ხასიათით და არც ხანგრძლივობით.
შეიძლება თუ არა გადაცემა ჩემი თანხმობის გარეშე განხორციელდეს?
1983 წლის კონვენციის მიხედვით – არა. ევროკავშირში – ზოგიერთ შემთხვევაში კი, კერძოდ, თუ პირი ცხოვრობს თავისი მოქალაქეობის ქვეყანაში ან გათავისუფლებისას იქ გაძევებული იქნება.
წყაროები
ეს არის ფრანგული გვერდის თარგმანი; ავთენტურია მხოლოდ ფრანგული ვერსია. ფრანგული ვერსიის წაკითხვა ↗︎